The Trauma of Birth and 5 Prenatal Psychology Pioneers
The Trauma of Birth and 5 Prenatal Psychology Pioneers: Introduction: Study of the pioneering work of early prenatal psychology scholars and their exploration of the trauma of birth. In this session, we unravel the insights of Otto Rank, Sandor Ferenczi, Nandor Fodor, Francis Mott, and Lietart Peerbolt, first-generation pioneers in understanding the profound impact of birth trauma on human psychology and development. More specifically, we’ll study the following:
Otto Rank’s Birth Trauma Theory: A journey through Otto Rank’s seminal work on birth trauma theory, which posits that the experience of birth leaves a lasting imprint on the individual’s psyche. Exploring Rank’s conceptualization of birth as the primal trauma, shaping core aspects of personality and influencing subsequent life experiences.
Ferenczi’s Exploration of Sexuality: Study of Sandor Ferenczi’s pioneering insights into the interplay between prenatal experiences and human sexuality. Examineing Ferenczi’s groundbreaking theories on the prenatal origins of libido and the developmental significance of early erotic experiences. Reference to the confusion of tongues work of his as well as his book “Thalassa”.
Nandor Fodor: Examining the legacy of Fodor as he is the one who first spoke about the prenatal stage of life and is considered to be the father of prenatal psychology.
Mott’s Umbilical Affect Theory: Uncovering the contributions of Francis Mott to prenatal psychology, particularly his exploration of the umbilical affect and its role in shaping emotional transfer between the mother and child. Investigating Mott’s observations on the mythical motifs within the prenatal context.
Peerbolt’s Insights on Twin Survivors: Examining the pioneering work of Lietart Peerbolt in studying the oceanic feelings, as well as the psychological dynamics of twin survivors and their unique experiences of prenatal loss and attachment disruption.
Community Implementation:
Integrating Prenatal Insights into Practice: Translating the insights of prenatal psychology pioneers into practical strategies for supporting individuals and families affected by birth trauma and early attachment disruptions. Fostering awareness and sensitivity among practitioners and caregivers to the prenatal origins of psychological challenges.
Providing Trauma-Informed Care: Equipping community members and service providers with trauma-informed approaches to care that recognize the impact of prenatal experiences on mental health and well-being. Advocating for the integration of trauma-sensitive practices into healthcare, education, and social service systems.

On Otto Rank, the Man
On otto Rank and Will Therapy
On Sandor Ferenczi: The Man
On Sandor Ferenczi: His main Ideas
Sandor Ferenczi Unprivileged
Fodor on Ghosts and Other Psychic Phenomena: A rare radio interview
The Trauma of Birth and 5 Prenatal Psychology Pioneers en 1
The Trauma of Birth and 5 Prenatal Psychology Pioneers en 2
On The Vanishing Twin/ The Surviving Twin (Mainly what L. Peerbolte taught us)

To Τραύμα της Γέννας και τι είπαν 5 Πρωτοπόροι της Προγεννητικής Ψυχολογίας ελ.1
To Τραύμα της Γέννας και τι είπαν 5 Πρωτοπόροι της Προγεννητικής Ψυχολογίας ελ. 2

Otto Rank
The Trauma of Birth by Otto Rank
Download the Book: The-Trauma of Birth by Otto Rank
“A Different Theory for Every Patient” E. James Lieberman
“In each separate case it is necessary to create, as it were, a theory and technique made for the occasion without trying to carry over this individual solution to the next case. …the essential factor remains always the capacity to understand the individual from himself… the common human element, certainly not to be denied, can constitute only the hypothesis, not the content of the understanding.” (WT, 3-4). Rank’s individualistic view challenges Freud’s presumption of scientific understanding based on the theory of a universal Oedipus complex. Learning from experience and theory will apply in general to other cases, but in the specific encounter “one must learn the speech of the other, and not force upon him the current idiom.” Rank compares Adler’s individual therapy favorably against Freud’s “uniform therapy.” (ibid) He refers to the personality of the therapist, the need for intuitive responses and his/her self-awareness in the process as well as knowing theory and technique. “The therapist should learn not definite rules and prescriptions, tricks and catches, general theories and typical interpretations, no definite theory and technique…but to analyze [by] understanding and handling the therapeutic situation.” (p. 5)
This approach, anything but uniform, is as much art as science. In medicine today we have more science than ever, but psychological factors including relationship style are hard to define but no less important. Cognitive Behavioral Therapy (CBT) is a worthy effort to make more of what we do standard and measurable but neither diagnosis nor psychotherapy can be well codified, Diagnostic and Statistical Manual notwithstanding. Human intuition and life experience do not fit comfortably in boxes or lists. The capacity to communicate empathy, inquiry, suggestion and support are critical parts of patient care that cannot be coded.
Rank’s favorite book was “Huckleberry Finn,” Mark Twain his favorite author. In the 1930s Rank signed with “Huck” his letters to friends like Jessie Taft. In Twain’s novel, Huck argued for a quick, simple release of Jim, the slave, while Tom Sawyer wanted to plan the escape dramatically, elaborately, scolding Huck for his simple, obvious solution.
Rank requires us to recognize therapy as a unique encounter between two unique individuals. The therapeutic relationship cannot be measured scientifically any more than character itself. Psychotherapists are under pressure to be scientific but science has real limits in this context–the personal characteristics of an infinite variety of people and situation. There are common factors in the process but we exaggerate those at our peril, like the man searching for his lost keys under a street lamp because he can see better, although he lost them a block away.
Rank was critical of early analysts who kept patients on the couch until they confirmed the Oedipal paradigm: sexual desire toward mother and hostility toward father. He was acutely sensitive to the personal character of the analyst and was especially critical of Ernest Jones: “It’s really too bad,” he wrote Freud, “that analysts…lack insight into their personal, private affairs…analysts should surely be healthier or at least enlightened neurotics who’d rather suffer than inflict suffering on those around them (Letters, p. 41). Jones had the last word, as it were, labeling Rank and Ferenczi as seriously mentally ill in his influential 3-volume biography of Freud.
For strict Freudians, the analyst should be a blank screen upon which the patient projects a reality hidden in his or her unconscious. Freud himself was more active and human. Otto Rank, his assiduous pupil and closest aide, developed an approach that acknowledged the therapist as a unique person and utilized that fact. He was never analyzed, and Freud exonerated him from the requirement that applied to almost everyone else. Eventually Rank confronted the absence of will in Freud’s system, and challenged the surgical coolness that Freud advocated but did not practice.
In 1923 Rank and Sandor Ferenczi criticized analysts who extended therapy in relentless pursuit of the Oedipus complex. Then Rank published “The Trauma of Birth,” emphasizing the dynamics of separation and union. By 1926, when he left Vienna for Paris and then New York, he was writing critically about analytic theory and technique. He emphasized the present encounter rather than memories and history; conscious will vs. impulse (id); and therapist as real person vs. standardized image. Eventually he called himself a “philosopher of helping” and said, “I need a different theory for every patient.”
In his later writings Rank referred to the ethical in therapy, usually taken to mean what is good or right. But in view of his classical education and philosophic bent, he surely referred to Aristotle’s “Rhetoric,” where ethos refers to the character of the influential person. No two therapists are alike; character is an essential part of influence. This raises conceptual and methodological challenges while pointing the way to a greater understanding of therapeutic influence and effectiveness, as in “Persuasion and Healing” by Jerome Frank and the exemplary bedside manner of William Osler, the physician who initiated bedside rounds, to teach physicians how to engage with real people whose personal situation is not identical with, or explained by, their diagnosis.
On Will Therapy
Will Therapy (1936) is the English version of Rank’s writings on psychotherapy (1929-31, after his break with Freud in 1926). Rank’s English was very good–he spent 6 months in New York in 1924, at 40, and made several more visits before settling there in 1935. The word “ethical” in the book is misleading in the translation by Jessie Taft, despite her close collaboration with the author. (fn., p. 2). (This book introduced me to Rank in a monthly study group in Bethesda in 1977. The text is dense with theory and philosophy, mostly without clinical examples. For a mid-career psychiatrist the text was rich and engaging in the context of clinical discussion with group members, including several former students of Jessie Taft at the U. Penn. School of Social Work. Pauline Shereshevsky, M.S.W., one of these, was a family friend who had given me a copy of the first issue of the Journal of the Otto Rank Association in 1966. A decade passed before I read it.)
Sigmund Freud neglected will as a factor in human psychology. He did not address traditional ethics in therapy though he advised therapists to have the impassive stance of the surgeon, who does a job objectively without flinching at the sight of blood. Rank uses “ethical” several times in Will Therapy. Will is controversial in Western tradition beginning with Adam, Eve and the Serpent violating God’s order. Three centuries after the founding of Christianity, Saint Augustine taught that, unless wholly devoted to God, will is damned. Biblical scholar Elaine Pagels, in Adam, Eve and the Serpent (1988) summed up Augustine’s teaching: “…all humankind was fallen…human will was incorrigibly corrupt.” Hence, “original sin.”
A large segment of society (Catholic predominantly, Orthodox Jews and others, too) vigorously protect the fetus and the person in permanent vegetative state (PVS). Why? These states of helplessness have in common human form without will. Though not legally or socially a person, the fetus has passionate protectors and advocates–more vocal than does the newborn infant. The U.S. infant mortality rate is high 5/1,000–34th among nations, after Cuba. yet there there is no rousing cry to stem the loss of helpless newborns. Similarly, at the end of life, we have some 15,000 PVS patients being kept alive by machines (they had no advance directives to the contrary). Rank’s focus on will is a key to this paradox: He pointed out that libraries are filled with books on the evils of will. Without will, the fetus and the PVS patient exemplify human godliness, cleansed of the infamous act of will that got our ancestors expelled from Eden and all of us condemned to death.
Rank’s ability to embrace character challenges the Freudian model of the impassive surgeon, which tries to fit every patient in the same theoretical box, as it were, as if psychology and anatomy were comparable. Will is not just a form of energy or purpose for Rank, it is a signal, indivisible part of personal character and identity that cannot be sliced, diced or simplified.
The main concepts (Otto Rank) slides
Thalassa: A Theory of Genitality by Sandor Ferenczi
Download the book
The Confusion of Tongues by Sandor Ferenczi
The Unwelcome Child by Sandor Ferenczi
Francis John Mott
(1901 – 1980)
Francis John Mott was born on April 18th 1901 in Felstead, Essex, UK. He came from a middle class family. His father was a mill owner. As a child he didn’t enjoy that good health. He ws rather frail and that was partly the reason why he received little formal schooling. However, this did not stop him from learning extensively as he had always beed a keen reader. His early job also made it possible for him to learn French fluently. In 1933 he married Gwendolen Mayhew and their marriage was strong until death put them apart. During around that time, he also established a small publishing company which remained for a rather short time. Their main publishing work included religious and philosophical topics and a couple of his own
After the demise of the publishing firm, Francis Mott spent much time in the USA and Canada where he found the principal audience for his developing ideas on a universal pattern of creation in the natural world and in humankind including the mind. He lectured, conducted group psychology and individual dream analysis, and published several books. As a platform for supporting and developing his work he founded a group which came to be known as The Society of Life with members principally in North America and the UK who gave intellectual and material support.
After the 2nd World War, the whole family returned to the UK with their 4 year old son and established their home in Kent where their daughter was born in 1947. He had made himself a soundproofed study in his garden and it was there that Francis Mott worked most of the day, teaching, doing therapy -mainly using dream analysis- and writing. He issued a monthly newsletter which he disseminated and was the tool for sharing his main ideas with his fellow people.
Despite the fact that he was mainly interested in philosophical aspects, he was also a practical man and he spent a lot of his time building walls in his garden, doing the plumbing or repairs in the house and also gerdening. He is described as a very friendly man, good at talking with all sorts of people and with lots of different interests. Unhappily he suffered in his last few years from trigeminal neuralgia which greatly affected his spirits and probably stood in the way of his plans to take his ideas to a wider public.
Mott’s Main Contributions to Prenatal Psychology
Mott’s major contribution lies in the focusing on basic patterns of Mind and Cosmos that correlate with prenatal feelings and states. He traced consciousness back to experiences around conception and he could see that they were associated with behaviors or health state in adulthood. His main technique was dream analysis and through that, he was able to elicit “configurations” that brought him to the point of understanding that they were universal “archetypes” as met in myths.
Although his main studies were around womb and conception patterns, he could see patterns that underlie and unite all of reality at all levels of manifestation – atronomical, social, personal, cellular, nuclear. Karl Jung highly admired his work.
As he was one of Nandor Fondor’s students and as he had studied the work of Otto Rank extensively as well as the works of many other theoreticians of his times, his main contribution was that he managed to speak about the gestational basis of archetypes.
He also taught that denial is necessary in order to protect against incest feelings that may arise as a result of memories from the womb experience. He also believed that our original expanded capacity to feel is diminished by experience, not increased by it. Early traumatic events from conception time on actually reduce our human awareness.
The Umbilical Affect
Francis Mott has described that the unborn baby feels the negative emotions of the maternal environment as well as the positive information sent to it. The Umbilical Cord does not only carry nutrients to the baby in gestation but also emotional information depending on the emotional state of the mother/ maternal environment. If the Mother feels unsupported, neglected, lonely, burdened, abused, unlovable, unrecognised, inadequate etc then such indormation will reach the baby in gestation and he will experience stress because of the failure of the maternal environment to communicate the welcoming information that is needed on a metabolic level as well as a relational level. The information reaches the baby in gestation through the umbilical cord and the blood.
This communication, however, is not a one way process. It is not that the maternal environment ONLY sends such information to the unborn baby. This communication is two-way. This means that the unborn baby also sends information to the maternal environment using the same channel.
If the information exchanged is negative, then a war can start even from such early beginnings and can lead to aggression, subjugation, emptiness… and it can become the template for future relationships or emotional experiences.
This is known as UMBILICAL AFFECT
Lietaert Peerbolte and his main ideas as in his book the “Psychic Energy”
Η ΓΕΝΕΤΗΣΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FERENSCZI
Ο Ferensczi στο βιβλίο του «Θάλασσα» βλέπει τα σύμβολα του φαλλού και του κόλπου ως κοσμικά σύμβολα. Δεν κινείται, όμως, από την κατεύθυνση των μύθων αλλά από την μελέτη των γεγονότων της εμβρυολογίας, φυσιολογίας και ψυχολογίας.
Σύμφωνα με την θεωρία του, κάθε μορφή ζωής έχει την τάση να επιστρέφει στην μήτρα, βλέπει την διαδικασία της γέννας ως την φυλογενετική μετάβαση της ζωής των ζώων από το νερό στην στεριά και συνδέει την συνουσία με την ιδέα της «παλινδρόμησης στη θάλασσα», της επιθυμίας να επιστρέψουμε στην θαλάσσια ζωή από την οποία προήλθαμε κάποτε.
Ο άνθρωπος από τη στιγμή της γέννησής του και μετά έχει μια συνεχή τάση να επιστρέψει στην ενδομήτρια κατάσταση γι’ αυτό και χρησιμοποιεί μέσα μαγικά-παραισθησιογόνα, διατηρεί θετικές και αρνητικές παραισθήσεις. Καταφέρνει να πετύχει την ανάπτυξη της πραγματικότητας, μόνον όταν ο άνθρωπος αποκηρύξει μια για πάντα αυτή την παλινδρόμηση και βρει ένα υποκατάστατο στον κόσμο της πραγματικότητας. Αλλά, κι αυτή ακόμη η ανάπτυξη αφορά μέρος της προσωπικότητας: Στον ύπνο και στα όνειρά μας, στην σεξουαλική επαφή και στη ζωή της φαντασίωσης μας, συνεχίζουμε να θέλουμε να επιστρέψουμε σ’ εκείνη την πρωταρχική κατάσταση. Στην ερωτική πράξη, έστω κι εν μέρει, ο άνθρωπος καταφέρνει να επιστρέψει στην μήτρα της μητέρας του. Έτσι, η γενετήσια λειτουργία θα μπορούσε να ονομαστεί, κατ’ αναλογία της αίσθησης της πραγματικότητας, ως η επίτευξη της «ερωτικής αίσθησης πραγματικότητας».
Στο στοματικό ερωτικό στάδιο της βρεφικής σεξουαλικής οργάνωσης, ο τροφός ξέρει ότι χρειάζεται να διατηρεί την ψευδαίσθηση της ενδομήτριας κατάστασης, γι’ αυτό και φροντίζει το βρέφος να έχει ζεστασιά, να είναι σε ημίφως και να έχει ησυχία. Οι απεκκριτικές λειτουργίες δεν ελέγχονται και η σεξουαλική δραστηριότητα του νεογέννητου περιορίζεται στο θηλασμό του στήθους της μητέρας του. Αυτό το πρώτο αντικείμενο-αγάπης (love-object) δίνεται στο παιδί από την μητέρα, κι έτσι θα μπορούσε να πει κανείς ότι το παιδί είναι «παθητικό αντικείμενο αγάπης (passive object-love)». Το ρυθμικό στοιχείο του θηλασμού παραμένει αναπόσπαστο στοιχείο της ερωτικής πράξης από εκεί και έπειτα (αυνανισμός, συνουσία). Το πιπίλισμα του δάχτυλου είναι και το πρώτο ερωτικό πρόβλημα που συναντάμε. Το ερώτημα είναι τι είναι αυτό που κάνει ένα βρέφος να συνεχίζει να θηλάζει ενώ δεν πεινάει;
Το βρέφος, κατά τον Ferensczi είναι ένα εξωτερικό παράσιτο στη μητέρα ακριβώς όπως ήταν ένα εσωτερικό παράσιτο κατά την εμβρυϊκή περίοδο. Κι ακριβώς επειδή ήταν ο κυρίαρχος στη μήτρα της μητέρας και τελικά ανάγκασε την μητέρα να το εκβάλει , συμπεριφέρεται όλο και πιο επιθετικά προς την μητέρα που θηλάζει. Ξεκινάει με μια περίοδο στοματικού ερωτισμού, πιπίλισμα, και φθάνει ένα καννιβαλιστικό στάδιο. Καθώς βγάζει δόντια, τη δαγκώνει, λες και θέλει να την καταφάει, αναγκάζοντας την μητέρα να σταματήσει τον θηλασμό. Αυτή η κανιβαλιστική τάση:
- υπηρετεί το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και
- είναι επίσης όπλα στην υπηρεσία της λιμπιντικής προσπάθειας, εργαλεία με τα οποία το παιδί θα ήθελε ν’ ανοίξει δρόμο και να μπει στην μήτρα της μητέρας. Σαν επιχείρημα φέρει την συμβολική ταυτότητα του πέους και των δοντιών που εμφανίζονται σε όνειρα και σε νευρωτικά συμπτώματα.
Έτσι, το δόντι είναι ένα πρωτογενές πέος (Urpenis), που τον λιμπιντικό του ρόλο, το παιδί που απογαλακτίζεται πρέπει να μάθει να το αποκηρύσσει. Δεν είναι το δόντι σύμβολο του πέους αλλά το πέος σύμβολο του δοντιού, του πιο πρωτογενούς εργαλείου διάνοιξης. Πριν από κάθε συμβολικό συσχετισμό υπάρχει μια περίοδος που το ένα υποκαθιστά το άλλο.
Το κανιβαλιστικό στοιχείο εμπεριέχει εν μέρει επιθετικά στοιχεία τα οποία βρίσκουμε στην σαδιστικο-πρωκτική οργάνωση που ακολουθεί. Η πρωκτική λίμπιντο και η σαδιστική έκφραση συνδέονται με την έννοια ότι γίνεται μια εκβολή της αρχικά «κανιβαλιστικής» επιθετικότητας μέσα από την λειτουργία του εντέρου. Κίνητρο είναι η αντίδραση
δυσαρέσκειας που δημιουργείται στο παιδί από την αναγκαιότητα να αποκτήσει συγκεκριμένες συνήθειες τουαλέτας που του επιβάλλει ο γονέας ή ο τροφός. Η στοματική-ερωτική παλινδρόμηση προς την μητέρα συνεχίζει να υπάρχει τώρα σαν κόπρανα και παιδί, λες και το παιδί εσωτερίκευσε την λίμπιντό του αφού η μητέρα του του έκοψε την στοματική-ερωτική επιθετικότητα. Όντας, τώρα, μήτρα και παιδί (κόπρανα) μαζί σ’ ένα πρόσωπο, ανεξαρτοποιείται από την τροφό του (μητέρα) όσον αφορά την λίμπιντο. Αυτή είναι η ουσιαστική βάση του πείσματος στο οποίο μετατρέπεται η πρωκτική-σαδιστική λίμπιντο.
Η περίοδος του αυνανισμού θεωρείται το πρώτο στάδιο όπου τα γεννητικά όργανα αρχίζουν να αποκτούν σημασία και γι’ αυτό θεωρείται και ειδικό στάδιο ανάπτυξης της λίμπιντο. Μεγάλες ποσότητες πρωκτικής και σαδιστικής λίμπιντο σχετίζονται με την δραστηριότητα του αυνανισμού. Παρατηρούμε μια εκβολή των επιθετικών στοιχείων από το στοματικό στάδιο μέσω του πρωκτικού στο γενετήσιο. Στον αυνανισμό η συμβολική εξίσωση: παιδί=κόπρανα, γίνεται παιδί=πέος, και το κοίλωμα που δημιουργεί το αγόρι με το χέρι του είναι τα γεννητικά όργανα της μητέρας.
Στις δύο τελευταίες φάσεις, το παιδί συνήθως παίζει διπλό ρόλο, πράγμα που σχετίζεται με την αμφισεξουαλικότητα του νηπίου. Κάθε ανθρώπινο ον, ανεξάρτητα αν είναι άνδρας ή γυναίκα, με το σώμα του παίζει τον διπλό ρόλο του παιδιού και της μητέρας.
Στην τελευταία φάση –του αυνανισμού- το παιδί επιστρέφει και πάλι στην μητέρα αλλά με νέο όπλο επίθεσης. Το πέος που έχει στύση μπορεί να διεισδύσει στον κόλπο της μητέρας και θα το κατάφερνε αν δεν υπήρχαν τα ταμπού της κοινωνίας ή ίσως ειδικοί μηχανισμοί άμυνας ή άγχος που να επιφέρουν μια γρήγορη διακοπή αυτής της πρόωρης οιδιπόδειας αγάπης.
Έτσι, η οντογένεση της σεξουαλικότητας είναι συνδεδεμένη με την προσπάθεια επιστροφής στην μήτρα, και η γενετήσια οργάνωση, που είναι το όχημα αυτής της προσπάθειας, αντιπροσωπεύει το ύψιστο σημείο ανάπτυξης της ερωτικής αίσθησης της πραγματικότητας. Μετά από την πρώτη ανεπιτυχή στοματική προσπάθεια να ξανακερδίσει την μήτρα της μητέρας, ακολουθούν οι αυτοπλαστικές περίοδες του πρωκτικού σταδίου και του αυνανισμού, όπου το παιδί ψάχνει να βρει ένα φαντασιωσικό υποκατάστατο για το αντικείμενο της αγάπης του και το βρίσκει στον ίδιο του τον εαυτό. Αλλά, μόνο μέσα από το ανδρικό μόριο γίνεται η πρώτη σοβαρή προσπάθεια, αυτή τη φορά αλλοπλαστικά, ο άνδρας αγωνίζεται να επιστρέψει στην μήτρα, πρώτα της ίδιας της μητέρας, και μετά σ’ όλες τις άλλες γυναίκες του περιβάλλοντος. Τα επιθετικά στοιχεία είναι έκδηλα στην σεξουαλική πράξη, στην βία της κτήσης του σεξουαλικού αντικειμένου και στην πράξη της διείσδυσης αυτή καθεαυτή.
Η παραπάνω διαδικασία ανάπτυξης της γενετήσιας σεξουαλικότητας στα κορίτσια υφίσταται μια μάλλον ξαφνική διακοπή. Χαρακτηρίζεται πάνω από όλα από τον εκτοπισμό της ερωτογένεσης από την κλειτορίδα (το θηλυκό πέος) στην κοιλότητα του κόλπου. Δεν περιορίζεται στον κόλπο, αλλά όπως και στην υστερία, επεκτείνεται και σε άλλα όργανα του σώματος που αποκτούν ερωτικό ενδιαφέρον, ιδιαίτερα οι θηλές και η γύρω περιοχή. Πιθανόν, κατά τον θηλασμό κάτι από την χαμένη ευχαρίστηση της εισδοχής και της εκβολής ικανοποιείται και οι θηλές εκδηλώνουν στύση. Αλλά, μεγάλο μέρος του στοματικού και πρωκτικού ερωτισμού μεταφέρονται στον κόλπο, που οι συσπάσεις του μιμούνται τις περισταλτικές κινήσεις της στοματικής ευχαρίστησης της πέψης και τις περισταλτικές κινήσεις του πρωκτού κατά την συγκράτηση.
Για την κύρια ζώνη των γεννητικών οργάνων, όπου στον άνδρα η κύρια έμφαση είναι στην ουρήθρα, στην γυναίκα ξαναγυρίζει και πάλι στο πρωκτικό στάδιο, με την έννοια ότι στην ερωτική πράξη η έμφαση πέφτει στην προστασία του πέους και των εκκρίσεών του καθώς και των προϊόντων του (γονεϊκός ερωτισμός). Επιπλέον, η αρσενική προσπάθεια επιστροφής στην μήτρα της μητέρας δεν έχει πάψει να υπάρχει, τουλάχιστον στην ψυχική σφαίρα, όπου και εκφράζεται σαν μια φαντασιωσική ταύτιση, στην συνουσία, με τον άνδρα που έχει πέος, και στην κολπική αίσθηση κατοχής πέους («κοίλο πέος»), και σαν ταύτιση από την πλευρά της γυναίκας με το παιδί που βρίσκεται μέσα της. Η ανδρική επιθετικότητα γίνεται παθητική ευχαρίστηση στην ερωτική πράξη (μαζοχισμός) που εξηγείται εν μέρει με βάση τις αρχαϊκές ενστικτώδεις δυνάμεις (το ένστικτο του θανάτου του Freud), και εν μέρει με τον μηχανισμό ταύτισης με τον κατακτητή άνδρα.
Όσον αφορά την μετάβαση της γυναίκας από την αρσενική δραστηριότητα στην παθητικότητα, ο Ferencszi παρατηρεί τα εξής: Η γενετησιότητα του θηλυκού πέους απορροφάται παλινδρομικά σ’ όλο το σώμα της γυναίκας και σ’ όλο το εγώ της γυναίκας, από το οποίο έχει προέλθει, κι έτσι ένας δευτερεύων ναρκισσισμός εμφανίζεται: από ερωτικής πλευράς γίνεται πάλι παιδί που θέλει να το αγαπάνε, κι ως εκ τούτου γίνεται πάλι ένα ον που προσκολλάται καθ’ ολοκληρίαν στην φανταστική κατάσταση της ύπαρξης στην μήτρα της μητέρας. Εύκολα, έτσι, ταυτίζεται με το παιδί μέσα στο σώμα της (ή με το πέος σαν σύμβολό του) και κάνει την μετάβαση από την ενεργή διείσδυση στην παθητικότητα. Η δευτερεύουσα σεξουαλικοποίηση του θηλυκού σώματος εξηγεί επίσης την μεγαλύτερη τάση που παρουσιάζει η γυναίκα στην υστερία.
Όταν η γυναίκα έχει την πρώτη της σεξουαλική επαφή η γενετήσια ανάπτυξη είναι ακόμα ατελής. Οι πρώτες προσπάθειες συνουσίας είναι απλά πράξεις βιασμού κατά τις οποίες πρέπει να τρέξει και αίμα. Αργότερα, η γυναίκα μαθαίνει να βιώνει το σεξ παθητικά, και πολύ αργότερα να το απολαμβάνει ή και να παίρνει ενεργό μέρος. Η αρχική άμυνα επαναλαμβάνεται με μυϊκή αντίσταση από τον κόλπο που στενεύει. Αργότερα, ο κόλπος «λιπαίνεται» κι διευκολύνει την διείσδυση, και ακόμα πιο μετά έχουμε τις συσπάσεις που στόχο έχουν να κρατήσουν το σπέρμα και να ενσωματώσουν το πέος –εσκεμμένος ευνουχισμός. Ο Ferencszi συμπεραίνει ότι μία φάση του πολέμου ανάμεσα στα δύο φύλα επαναλαμβάνεται εδώ ατομικά –μία φάση κατά την οποία η γυναίκα έρχεται δεύτερη, αφού παραχωρεί στον άνδρα το προνόμιο να διεισδύσει στο σώμα της μητέρας στην πράξη, ενώ η ίδια ικανοποιείται με φαντασιωσικά υποκατάστατα κα ιδιαίτερα με το να φιλοξενεί το παιδί την μοίρα του οποίου μοιράζεται.
Στην περίπτωση των διαστροφών και των ψυχονευρώσεων, ο Ferensczi λέει τα ακόλουθα: Τα άτομα αυτά έχουν καθήλωση σε χαμηλότερο στάδιο σεξουαλικής ανάπτυξης κι έτσι καταφέρνουν ατελώς να πετύχουν τον τελικό στόχο της ερωτικής πραγματικής λειτουργίας, δηλ. την γενετήσια επαναφορά της ενδομήτριας κατάστασης.
ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΤΥΣΗΣ
Η μόνιμη εγκόλπωση των ανδρικών γεννητικών οργάνων μέσα σε μια πτύχωση του δέρματος δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια αναπαράσταση σε μικρογραφία της μήτρας της μητέρας. Καθώς αυξάνεται η σεξουαλική ένταση στα γεννητικά όργανα, το πιο ευαίσθητο κομμάτι του πέους (που αντιπροσωπεύει το ναρκισσιστικό τμήμα της όλης προσωπικότητας) εκτινάσσεται από το προστατευμένο μέρος ανάπαυσής του με την στύση, γεννιέται, καθώς η δυσαρέσκεια στην περιοχή φτάνει στην κορύφωση. Έτσι γίνεται κατανοητή η τάση να ξαναβρεί την χαμένη θέση με επιστροφή στον κόλπο ή αλλιώς, να ψάξει να βρει στον εξωτερικό κόσμο της πραγματικότητας, αυτή τη φορά στο σώμα μιας γυναίκας, τον τόπο ανάπαυσης. Η στύση είναι μια ατελής προσπάθεια να αποσπάσει τα γεννητικά όργανα που έχουν φορτιστεί και δεν αισθάνονται ευχάριστα από το υπόλοιπο σώμα.
Η τάση για τριβή των γεννητικών οργάνων (πριν επέλθει η εκσπερμάτιση), εξηγεί ο Ferensczi, οφείλεται στο γεγονός ότι η δυσαρέσκεια που έχει επέλθει σ’ όλο το σώμα αποθηκεύεται στα γεννητικά όργανα με τη μορφή φαγούρας και αποζητά ανακούφιση μέσα από το ξύσιμο. Το αντανακλαστικό του ξυσμού είναι αρχαϊκό υπόλειμμα της αυτόνομης τάσης, δηλ. της απόσπασης του μέρους που φαγουρίζει με τα νύχια. Η ανακούφιση έρχεται όταν ματώσει το δέρμα δηλ. έχει απομακρυνθεί μέρος του ιστού.
Η στύση, η τριβή και η εκσπερμάτιση είναι μια διαδικασία αυτονομίας, βίαιη στην αρχή, πιο μέτρια στη συνέχεια που ξεκινά με την πρόθεση να απομακρύνεις ολόκληρο το όργανο , μετά περιορίζεται στις κινήσεις τριβής για να ικανοποιηθεί τελικά με την απομάκρυνση του υγρού. Αυτό χαρακτηρίζει την όψη του σώματος, το εγώ. Από πλευράς λίμπιντο η ίδια διαδικασία είναι μια προσπάθεια πολύ έντονη να επιστρέψει ο άνθρωπος στην μήτρα της μητέρας.
Και τα δύο φύλα αγωνίζονται να επιστρέψουν στην μήτρα της μητέρας. Το φλερτ αποσκοπεί στο να κάνει την γυναίκα να αφήσει τη δική της ικανοποίηση ή να την περιορίσει έτσι ώστε να επιτρέψει την σεξουαλική πράξη εκ μέρους του άνδρα. Καταφέρνει το σκοπό του μέσα από μια κατάσταση ύπνωσης. Ο Ferensczi διακρίνει δύο είδη υπνωτικής υποταγής:
- ύπνωση του πατέρα,
- ύπνωση της μητέρας.
Η πρώτη παραλύει το θύμα με τον εκφοβισμό, η δεύτερη με την σαγήνη. Και στις δύο περιπτώσεις, ο υπνωτισμένος παλινδρομεί στο επίπεδο ενός φοβισμένου παιδιού, υπάρχει επίσης βαθιά παλινδρόμηση στην μήτρα της μητέρας. Στην φάση, λοιπόν, του φλερτ, η γυναίκα εξαπατάται από μια υπνωτική παλινδρόμηση στην μήτρα της μητέρας, κι αυτή η φανταστική κατάσταση ευτυχίας την κάνει να αντέξει την μη ευχάριστη σεξουαλική πράξη. Η επίδειξη των σεξουαλικών οργάνων, η έκθεση του πέους , η επίδειξη του κόλπου από μόνη της ασκεί γοητεία, δηλ. μπορεί να οδηγήσει στην έξαψη της φαντασίωσης της ενδομήτριας κατάστασης στον σύντροφο που κοιτάζει. Ανάμεσα στα είδη της σαγήνης παίζει μεγάλο ρόλο η οσμή. Η ειδική οσμή των θηλυκών γεννητικών οργάνων έχει διεγερτική επίδραση στον άνδρα.
ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ
Ο άνθρωπος από την αρχή μέχρι το τέλος διακατέχεται από μια έλξη προς τον ερωτικό σύντροφο. Η αμοιβαία έλξη δεν είναι τίποτε άλλο παρά η έκφραση της φαντασίωσης ότι έχει γίνει ένα με το σώμα του συντρόφου του ή ότι έχει διεισδύσει παντελώς σ’ αυτό (σαν υποκατάστατο της μήτρας της μητέρας): η τελική ερωτική ένωση είναι μόνο μερική πραγματοποίηση αυτού του στόχου. Η ένταση κατά τη διάρκεια της συνουσίας είναι δυσάρεστη και μόνο η προσδοκία της ανακούφισης την κάνει ευχάριστη. Αυτή η δυσάρεστη ένταση μοιάζει πολύ με το άγχος που, σύμφωνα με τον Freud είναι η αναπαραγωγή των δυσάρεστων αισθήσεων που συνδέονται με το σοκ που ακολουθεί την διαδικασία της γέννας. Η αύξηση της έντασης και η κορύφωση στον οργασμό είναι η ταυτόχρονη αναπαράσταση δύο αντίθετων τάσεων: η επανάληψη της δυσάρεστης κατάστασης της γέννας με το ευχάριστο θέμα της ολοκλήρωσης της γέννας και την επαναφορά της ακόμα εντελώς αδιατάρακτης ενδομήτριας κατάστασης όταν ξαναμπαίνεις στην μήτρα της μητέρας.
Εκδηλώνονται σωματικά στην αναπνοή και στην κυκλοφορία του αίματος των συντρόφων. Η αναπνοή γίνεται σαν δύσπνοια, οι σφυγμοί αυξάνονται και μόνο στον οργασμό, επανέρχεται η αναπνοή και πέφτουν οι σφυγμοί. Οι διαταραχές αυτές παραπέμπουν στην διαδικασία που χρειάζεται προκειμένου να προσαρμοστεί το νεογέννητο από την εμβρυϊκή κατάσταση στο περιβάλλον έξω από την μήτρα.
ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΣΥΝΟΥΣΙΑ
Κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης, ο άνθρωπος βαθμιαία αναπτύσσει βίαιες μυϊκές κινήσεις (κράτημα σφιχτό του συντρόφου), αλλά και σαδιστικές τάσεις (δαγκωματιές, γρατσουνιές).
Από την αρχή κιόλας το νεογέννητο δείχνει ότι το τραύμα της γέννας και ιδιαίτερα ο εγκλωβισμός στο κανάλι του τοκετού, του προκαλεί άγχος αλλά και οργή κα αυτή η οργή επαναλαμβάνεται στην συνουσία. Πιθανόν το αίσθημα της οργής όταν ο άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει κάτι είναι σημαντικό αναπόσπαστο μέρος του αισθήματος του άγχους.
Οι εραστές κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης και μετά τον οργασμό πέφτουν σε μια κατάσταση απώλειας της συνειδητότητας, ενώ μέχρι τότε η συγκέντρωση ήταν στην προσπάθεια επίτευξης του στόχου. Η κατάσταση της απόλυτης ικανοποίησης και της απουσίας επιθυμίας που ακολουθεί είναι η ασυνείδητη ψευδαισθησιακή επίτευξη του στόχου της ενδομήτριας κατάστασης με ταυτόχρονα την συμβολική και πραγματική επίτευξη αυτού του στόχου με τα γεννητικά όργανα και τα κύτταρα των σεξουαλικών οργάνων.
Ίσως, εδώ, ο άνθρωπος να ξεπερνά το τραύμα της γέννας.
Η ΣΥΝΟΥΣΙΑ
Είναι μια πράξη μερικής απελευθέρωσης του μη αφομοιωμένου σοκ που κληρονομήσαμε από το τραύμα της γέννας. Ταυτόχρονα, φαίνεται να είναι ένα παιγνίδι, μια επέτειος που γιορτάζει την ευτυχή απελευθέρωση από τα δεσμά. Τέλος, αντιπροσωπεύει την ψευδαισθησιακή άρνηση του τραύματος.
Το γεγονός ότι ο άνθρωπος καταφέρνει και επιβιώνει από τον μεγάλο κίνδυνο που αντιμετωπίζει στη γέννα, αλλά και η ικανοποίηση που παίρνει καθώς καταλαβαίνει ότι μπορεί να ζήσει έξω από την μήτρα της μητέρας γράφονται ανεξίτηλα πάνω στο νου του και τον ωθούν κατά περιόδους στην επανάληψη παρόμοιου κινδύνου μόνο και μόνο για να νιώσει την ευχαρίστηση ότι και πάλι τα κατάφερε. Η προσωρινή επιστροφή στην μήτρα της μητέρας και η επανάληψη σαν παιγνίδι και η υπερπήδηση όλων των κινδύνων που υπάρχουν στην γέννα και στην προσπάθεια προσαρμογής αμέσως μετά για να ζήσεις και που βιώνονται στην συνουσία, λειτουργούν αναζωογονητικά με τον ίδιο τρόπο όπως και ο βραδινός ύπνος.
Στα όνειρα, στις νευρώσεις, στους μύθους, στην λαϊκή σοφία κλπ. Η συνουσία και η γέννα έχουν τον ίδιο συμβολισμό της σωτηρίας από κίνδυνο, ειδικά από νερό αμνιακό υγρό). Η αίσθηση όταν κολυμπάς, επιπλέεις και πετάς εκφράζουν την αίσθηση κατά την συνουσία και την ύπαρξη στην μήτρα. Πολύ συχνά, τα γεννητικά όργανα συμβολικά εξισώνονται με το παιδί. Από τη στιγμή που η λιμπιντική ένταση που αρχικά περιορίζεται στα γεννητικά όργανα ξαφνικά εξαπλώνεται σ’ ολόκληρο τον οργανισμό ολόκληρος ο οργανισμός μοιράζεται αυτή την ευδαίμονα κατάσταση της ενδομήτριας ύπαρξης.
ΓΕΝΕΤΗΣΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΗΣΗ
Η οσμή παίζει σημαντικό ρόλο στην σεξουαλικότητα. Ξέρουμε, επίσης, ότι στην ανάπτυξη του εγκεφάλου η σημασία του ρινενγκέφαλου (rhinencephalon) κι επομένως του ρόλου της οσμής στην σεξουαλικότητα, υποχωρεί όλο και περισσότερο, ενώ η ανατομική και λειτουργική ανάπτυξη και αύξηση των ημισφαιρίων του εγκεφάλου έρχεται όλο και περισσότερο στο προσκήνιο.
Τελικά, σ’ ένα οργανισμό όπως είναι ο άνθρωπος που έχει όρθια στάση το μάτι αντικαθιστά την όσφρηση ακόμα και με την ερωτική έννοια. Έτσι, υποστηρίζει ο Ferensczi, η λειτουργία του οργάνου της όσφρησης αποκτά μια αναλογία με την σκέψη και θα μπορούσαμε να πούμε ότι η όσφρηση θεωρείται το βιολογικό εκμαγείο της σκέψης
Ο ΥΠΝΟΣ
Μετά την ερωτική πράξη συνήθως οι σύντροφοι αποκοιμούνται. Τόσο η ερωτική πράξη όσο και ο ύπνος είναι παλινδρομήσεις στην ενδομήτρια κατάσταση. Στην πλειοψηφία του οι ασθενείς που παρουσιάζουν αϋπνίες ψυχογενούς προέλευσης πάσχουν από διαταραχές της σεξουαλικότητας και ο ύπνος επανέρχεται φυσιολογικά όταν οι διαταραχές σεξουαλικότητας πάψουν να υφίστανται.
ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΟΥΣΙΑΣ
Ο άνθρωπος που κοιμάται είναι αυτοερωτικός. Αντιπροσωπεύει καθ’ ολοκληρίαν ένα παιδί που απολαμβάνει την θέση του στο σώμα της μητέρας και που έτσι απορροφημένο ναρκισσιστικά όπως είναι δεν δίνει καμία σημασία στο περιβάλλον. Από την άλλη μεριά, ο ερωτικός σύντροφος πρέπει να κάνει λεπτομερείς προετοιμασίες, και κυρίως να σιγουρευτεί ότι υπάρχει ο άλλος ερωτικός σύντροφος. Γι’ αυτό και στην συνουσία υπάρχει μεγαλύτερος βαθμός της αίσθησης της πραγματικότητας, πριν φτάσει στον οργασμό και αφεθεί καθ’ ολοκληρίαν στην ευτυχία, παρόμοια μ’ εκείνη που προσφέρει ο ύπνος. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο ύπνος κάνει χρήση μιας αυτοπλαστικής τεχνικής ενώ η συνουσία μιας αλλοπλαστικής. Ότι ο ύπνος έχει ένα μηχανισμό προβολής ενώ η συνουσία ένα μηχανισμό ενδοβολής
Nandor Fondor (1895 –1964)
O Nador Fondor, Ούγγρος ψυχαναλυτής, μαθητής του Freud στην Ευρώπη ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τις αναμνήσεις της γέννας και του προγεννητικού υλικού στα όνειρα.
Συμφωνούσε με τον Rank σε πολλά σημεία:
Πίστευαν και οι δύο στην σημασία του τραύματος της γέννησης,
- ανησυχούσαν για τις διαρκείς άσχημες επιδράσεις του τραύματος αυτού στην περαιτέρω ανάπτυξη της προσωπικότητας του ανθρώπου και
- σχεδίασαν θεραπευτικές τεχνικές για να απελευθερώσουν το τραύμα της γέννησης.
Η διαφορά τους έγκειται στο γεγονός ότι ο Νandor Fondor πίστευε ότι οι αρχές της συνειδητότητας και του τραύματος δεν ήταν η γέννα αλλά η προγεννητική περίοδος.
Όπως και ο Rank, έτσι και ο Νandor Fondor πίστευε ότι οι αντιδράσεις του παιδιού στη γέννα είναι πάντα καταστροφικές. Μετά από εννέα μήνες σχετικά ειρηνικής ανάπτυξης, το παιδί ξαφνικά πετάγεται σ’ έναν περίεργο νέο κόσμο με κατακλυσμιαίες συσπάσεις. Αυτές οι ανεπιθύμητες αλλαγές έρχονται σε τρία βίαια στάδια:
- Την απώλεια των νερών,
- την έναρξη του τοκετού και
- τον τοκετό αυτό καθ’ αυτό.
Πίστευε ότι η αλλαγή από το προγεννητικό στάδιο της ζωής του ανθρώπου στο μεταγεννητικό περιλαμβάνει:
- ένα βάσανο τόσο σοβαρό όσο ο θάνατος ο ίδιος.
- Η αγωνία του θανάτου καταπιέζεται.
- Oι γεννητικές και προγεννητικές μας αρχές για πάντα αποσπώνται από την συνειδητότητά μας.
- Η καταγραφή αυτών των εμπειριών διατηρείται στο ασυνείδητο, όμως, και έχουμε πρόσβαση σ’ αυτό το υλικό στα όνειρά μας.
Ο Νandor Fondor δεν δεχόταν ότι η ζωή για το αγέννητο παιδί είναι πάντα ειδυλλιακή ύπαρξη, ειρηνική και γαλήνια. Το προγεννητικό τραύμα ήταν πολύ κοινό. Για παράδειγμα, όταν οι γονείς έκαναν έρωτα σε προχωρημένη εγκυμοσύνη ή όταν γινόντουσαν αποτυχημένες προσπάθειες για αποβολή, το έμβρυο τα κατέγραφε αυτά τα σοκ ως εντυπώματα δολοφονικών επιθέσεων.
Η κοπή του ομφάλιου λώρου ήταν επίσης ένα άλλο πολύ σημαντικό σημείο, το πρώτο μεταγεννητικό τραύμα και το θεωρούσε ως τη βάση για την μετέπειτα αγωνία ευνουχισμού τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια.
Ο Νandor Fondor είχε εντυπωσιαστεί από την επίδραση τέτοιων γεγονότων στην αναπτυσσόμενη ψυχή, και πίστευε ότι οι τελευταίοι δύο μήνες της προγεννητικής ανάπτυξης είναι ιδιαίτερα κρίσιμοι για την μετέπειτα ζωή του ανθρώπου. Πίστευε επίσης ότι η εμβρυακή συνειδητότητα πιθανόν να επηρεάζεται από την τηλεπαθητική ή ενορατική επικοινωνία με την μητέρα.
Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΓΕΝΝΑΣ
Για τον Νandor Fondor η ανάλυση ήταν ολοκληρωμένη μόνον όταν έφτανε τα εμβρυακά επίπεδα του νου. Η θεραπευτική του προσέγγιση την οποία ονόμασε “Θεραπεία της Γέννας” (Birth Therapy) στηριζόταν κατά πολύ στην ερμηνεία των ονείρων πάνω στις αρχές του γεννητικού και προγεννητικού τραύματος. Όσον αφορά το τραύμα της γέννας, ανέφερε ότι κάποιοι από τους ασθενείς του, αν και πολύ λίγοι σε αριθμό, φαίνονταν ότι πραγματικά επαναβίωναν την γέννησή τους στο ντιβάνι της ψυχανάλυσης. Οι δηλώσεις του επί του θέματος είναι μάλλον συγκεχυμένες:
«Είναι αδύνατον να απελευθερώσουμε το δράμα της γέννησης. Καμία τεχνική δεν υπάρχει για να ανταποκριθεί στις ανάγκες της περίστασης. Κι όμως κάποιοι ασθενείς μπορούν να οδηγηθούν πίσω στη γέννα και φαίνεται ότι ξαναζούν αυτό το μακρινό γεγονός».
Το ενδιαφέρον του ήταν στην θεραπεία του ασθενή και δεν τον ενδιέφερε ιδιαίτερα η αληθινή αξία αυτών των εμπειριών αν ήταν δηλ. η αλήθεια ή όχι. Και πάλι τονίζουμε ότι ο ίδιος θεωρούσε ότι η ανάλυση είχε ολοκληρωθεί μόνον όταν έφτανε στην εμβρυϊκή εμπειρία. Η απελευθέρωση του τραύματος της γέννας, ενώ είναι τεράστιας σημασίας, ήταν εισαγωγή στο πιο σημαντικό κομμάτι, δηλ. την αφομοίωση της προγεννητικής εμπειρίας. Προκειμένου να απελευθερώσει τα σοκ πριν από την γέννηση, ο ασθενής πρέπει να κατανοήσει την ύπαρξή του και την φύση του. Με την δύναμη αυτής της κατανόησης, αυτές οι πρωταρχικές αντιδράσεις φόβου, πίστευε ότι έμπαιναν στον συνειδητό νου και βαθμιαία σταματούσαν την πίεσή τους. Προγεννητική αφομοίωση δεν γινόταν αν ο άνθρωπος δεν ήταν πρόθυμος να δεχτεί τέτοια «γεγονότα». Δυστυχώς, ο Νandor Fondor ήταν όχι ιδιαίτερα σαφής όσον αφορά το πώς μπορεί να γίνει αυτή η διαδικασία ή θεραπεία.
Σχεδίασε ο ίδιος πολλές παρεμβατικές τεχνικές στην θεραπεία με σκοπό να απελευθερώσει τις αρνητικές επιδράσεις της γέννας και να επεξεργαστεί τις προγεννητικές μνήμες. Ήταν ο πρώτος ο οποίος ανέφερε περιπτώσεις πραγματικής επαναβίωσης της γέννας.
Αν και πρόσφερε πολλά παραδείγματα της «νέας του προσέγγισης όσον αφορά την ερμηνεία των ονείρων» η πραγματική τεχνική της «Θεραπείας της Γέννας» δεν είναι εντελώς ξεκάθαρη. Όμως, ο ίδιος ξεκάθαρα τόνισε την χρήση τεχνικών προσομοίωσης της γέννας, λέγοντας ότι:
«… Πρέπει να επαναδημιουργήσουμε τις συνθήκες της γέννας και να επιτρέψουμε στο παιδί να την επαναβιώσει με συνειδητή εκτίμηση…».
Μια συγκεκριμένη σύσταση που έκανε ήταν οι παιδικοί σταθμοί να χρησιμοποιούν τούνελ μέσα από τα οποία τα παιδιά θα μπορούσαν να σέρνονται «με ασφάλεια αλλά με δυσκολία» και πιθανόν να έχουν κάποια ανταμοιβή για όσα από τα παιδάκια αλλιώς θα απέφευγαν να συμμετέχουν σε τέτοιες προσομοιώσεις της γέννας. Αν και πίστευε ότι
«μια έξυπνη επαναδημιουργία των συνθηκών της γέννας και μια επαναβίωση του βάσανου μέσα από προσομοίωση είναι τεχνικές που η αναπτυσσόμενη γενιά χρειάζεται απαραιτήτως»
δεν είναι σαφές αν ενεργά εξερεύνησε τέτοιου είδους τεχνικές.
Το 1949 ο Ούγγρος ψυχαναλυτής Νandor Fondor εξέδωσε ένα βιβλίο με τίτλο “The Search for the Beloved: Α clinical Investigation of the Trauma of Birth and Pre-natal Conditioning” Σύμφωνα, λοιπόν, με τον Νandor Fondor στην γέννα χάνουμε όλοι μας εκείνο το μέρος του εαυτού μας με το οποίο είμαστε πολύ πολύ κοντά κατά τη διάρκεια των εννέα μηνών, τον πλακούντα. Αποχωριζόμαστε από τον πλακούντα και από εκείνη τη στιγμή του χωρισμού και πέρα, περνούμε το υπόλοιπο της ζωής μας ψάχνοντας αυτό που χάσαμε και αγαπούσαμε.
Με το έργο του αυτό, ο Νandor Fondor βάζει την αρχή του κινήματος της σύγχρονης “Προγεννητικής Ψυχολογίας”. Το πρώτο μέρος του βιβλίου αυτού είναι αφιερωμένο στo τραύμα της γέννας (The Trauma of Birth) ενώ το δεύτερο μέρος ασχολείται με την «Επιστροφή στη Μήτρα» (Return to the Womb) και το τρίτο αφιερώνεται στα “Τραύματα του Αγέννητου” (Traumata of the Unborn)
Ο Νandor Fondor τόνισε –όπως και ο Lake, την σημασία της γέννας στην μετέπειτα ανάπτυξη,
- την θεραπευτική επίδραση της επαναβίωσης της γέννας και της προγεννητικής ζωής
- τα συγκεκριμένα προβλήματα που εμφανίζονται λόγω των συγκεκριμένων μητρικών συνηθειών και της μητρικής συμπεριφοράς όπως για παράδειγμα την απόρριψη του εμβρύου και την αποπειρώμενη έκτρωση.
Ο Νandor Fondor βεβαιώνει, όπως και ο Lake, ότι η προγεννητική περίοδος είναι πιο κρίσιμη από την γέννα για τη ζωή που θα ακολουθήσει. Γράφει:
«… Η απελευθέρωση του τραύματος της γέννας είναι η εισαγωγική φάση της αφομοίωσης του προγεννητικού τραύματος. Η πιο βασική φάση αφορά το σοκ που υπέστη ο άνθρωπος πριν την γέννα. Προκειμένου να απελευθερώσει αυτό το σοκ, ο νους πρέπει να γνωρίσει πρώτα την ύπαρξή του και τη φύση του…».
Επίσης, ο Νandor Fodor τονίζει την σημασία του πρώτου τρίμηνου. Στο βιβλίο του «The Search for the Beloved» ο Νandor Fondor παραθέτει τα λόγια του Sadger “Preliminary Study of the Psychic Life of the Fetus and the Primary Germ, “The Psychoanalytic Review, 28 (1941):
«… Πιστεύω πρώτα απ’ όλα αυτό που όλοι μου οι πελάτες λένε, ότι το έμβρυο ήδη αισθάνεται απλά αν η μητέρα του το αγαπά ή δεν το αγαπά, αν του δίνει πολύ αγάπη, λίγη αγάπη, ή καθόλου, σε πολλές περιπτώσεις δε αν του δίνει αντί για αγάπη, μίσος».
Ο Georg Groddeck το 1935 έγραψε ότι η οσμή του αίματος κατά τον τοκετό πιθανόν να έχει τραυματικό αντίκτυπο στη ζωή του ανθρώπου.
Ο Νandor Fondor πίστευε ότι η απουσία της μητέρας στα όνειρα της γέννας γίνεται κατανοητή αν αναλογιστούμε ότι αυτή η μητέρα είναι το περιβάλλον και δεν είναι ένας άνθρωπος.
ΟΝΕΙΡΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ EMΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΓΕΝΝΑΣ
Πολλές εικόνες στα όνειρα συνδέονται άμεσα με επιδράσεις ή μνήμες που ακόμα είναι ζωντανές μέσα μας και που σχετίζονται με την γέννα μας. Τέτοιες εικόνες μπορεί να είναι:
- Να βρίσκεσαι σε κλειστό, στενό μέρος και να αγωνίζεσαι να βγεις,
- Να είσαι κάτω από το νερό χωρίς να αναπνέεις,
- Ότι σε στραγγαλίζουν,
- Ότι σέρνεσαι και διασχίζεις ένα τούνελ,
- Ότι βγαίνεις από μια λιμνούλα με νερό,
- Ότι έχεις δυσκολία με την αναπνοή
Η ενδομήτρια εμπειρία και η εμπειρία της γέννας βρίσκονται στη βάση όλων όσων μαθαίνουμε και κάνουμε στα επόμενα χρόνια της ζωής μας. Ο τρόπος που αντιδρούμε σ’ αυτό το πρώτο γεγονός της ζωής μας καθορίζει τον τρόπο που αντιδρούμε και στις μετέπειτα καταστάσεις. Δεν σημαίνει αυτό ότι τέτοιες αντιδράσεις έρχονται από ένα κέντρο αυτεπίγνωσης του μωρού. Απλά, όπως κάθε θηλαστικό ή ζωντανό πλάσμα το μωρό μαθαίνει να αντιδρά με συγκεκριμένο τρόπο σε δεδομένες καταστάσεις .
Έτσι, για παράδειγμα, αν ο τοκετός είναι δύσκολος και χωρίς την ευλογία της επαφής με αγάπη και του καλωσορίσματος από την μητέρα ή τους άλλους, ίσως να έχουμε ένα βαθύ συν-αίσθημα απόσυρσης, μια αίσθηση του να μην θέλουμε να είμαστε «εδώ» στον έξω κόσμο.
Αυτό αργότερα θα το βιώσουμε σαν μια δυσκολία να θέλουμε να συμμετέχουμε στην καθημερινή ζωή ή να συνυπάρχουμε με τους άλλους ανθρώπους.
Μεταξύ πολλών παραδειγμάτων που μας δίνει ο Νandor Fondor αναφέρεται η περίπτωση μιας γυναίκας η οποία γεννήθηκε με τον ομφάλιο λώρo τυλιγμένο γύρω από τον λαιμό της και η οποία στην ζωή της είχε συχνά όνειρα στα οποία έβλεπε ότι την στραγγάλιζαν.
Επίσης, αναφέρεται η περίπτωση ενός ανθρώπου ο οποίος τραυματίστηκε στο κεφάλι κατά τον τοκετό, και σαν ενήλικας συχνά είχε όνειρα στα οποία έβλεπε ότι του έγδερναν το κρανίο.
Ότι κι αν είναι αυτό το οποίο βιώσαμε ή χάσαμε κατά την γέννησή μας, όποια κι αν ήταν η ενδομήτρια εμπειρία μας, τα όνειρά μας προσπαθούν να μας οδηγήσουν και πάλι πίσω σ’ αυτό που ήταν η ζωή μας στην μήτρα. Προσπαθούν να επαναδημιουργήσουν την σκηνή της εξόδου, έτσι ώστε να μπορέσουμε να καταλάβουμε και ίσως να πάμε παραπέρα από τις εγγραφές που κάναμε εκείνες τις στιγμές. Να μας οδηγήσουν και πάλι πίσω σ’ αυτή την ανακάλυψη του χαμένου εαυτού μας. Τα όνειρά μας αντιπροσωπεύουν την ιστορία μας σε σύμβολα ή σε ένα είδος προσωπικής μυθολογίας.
Μερικές φορές δεν είναι άμεσες εκφράσεις μιας κατάστασης γέννας, αλλά αν τα δούμε σαν σύμβολα, σαν συν-αισθήματα και σαν αίσθηση μπορούν να μας οδηγήσουν σε απευθείας ενοράσεις που αφορούν την εμπειρία της γέννας. Υπάρχουν πολλοί λόγοι γιατί μερικές φορές τα όνειρά μας δεν αναπαριστούν τέτοιες πρώτες εμπειρίες:
- Δεν τις έχουμε σκεφτεί ποτέ ως τέτοιες
- Είναι συνήθως έντονες σωματικές και συναισθηματικές εμπειρίες και η ενθύμησή τους ή η αναπαράστασή τους ή επαναβίωσή τους μας καλεί να αισθανθούμε τις ίδιες σωματικές και συναισθηματικές εμπειρίες με την ίδια ένταση, κάτι που δεν είναι και το πιο εύκολο ή ευχάριστο.
Έτσι, οι μνήμες αυτές δεν διαχωρίζονται από την προσωπικότητά μας και δεν κατατάσσονται ως μνήμες γέννας. Συνήθως έρχονται ως έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις με τις οποίες ταυτιζόμαστε και δεν τις βλέπουμε παρά σαν εμπειρίες που αφορούν το τώρα. Πολλές σχέσεις ζευγαριών έχουν χαλάσει επειδή η ισχυρή συναισθηματική αντίδραση σ’ ένα γάμο δεν έχει αντιμετωπιστεί ως ένα θέμα που αφορά την γέννηση αλλά ως πρόβλημα που αναφύεται στο γάμο.
Ένα από τα σύμβολα γέννας το οποίο ο Νandor Fondor θεωρεί πολύ σημαντικό είναι η εικόνα – ή πιο συχνά θα λέγαμε ο εφιάλτης- της φωτιάς. Σύμφωνα και με τον Νandor Fondor αλλά και τον Leboyer το δέρμα του νεογέννητου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο και η αίσθηση που έχει είναι λες και καίγεται τόσο κατά τη διάρκεια των μερικές φορές πολλών ωρών του τοκετού αλλά και αμέσως μετά από την γέννα, ειδικά όταν η αίθουσα τοκετού είναι ψυχρή (κάτω από 98ο F) ή όταν το μωρό το τυλίγουν σε τραχιά υφάσματα. (Σύμφωνα με την ψυχο-ιστορία αυτό εξηγεί την ιστορική εικόνα του πολέμου σαν «μια φωτιά που κατατρώει τα πάντα. Ακριβώς όπως στα όνειρα της γέννας, η γέννα μπορεί να συμβολίζεται με την εικόνα ή την αίσθηση ότι έχεις παγιδευτεί σ’ ένα σπίτι που καίγεται, στον πόλεμο αυτό που γίνεται είναι να βάζεις φωτιά σε ανθρώπους και πράγματα, ακόμα κι αν το κόστος της καταστροφής είναι ασύγκριτα πιο μεγάλο από το όφελος που έχεις όπως στην περίπτωση των στρατηγικών πολέμων στην Ευρώπη στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο).
Μία άλλη εικόνα που αναφέρει ο Νandor Fondor είναι η εικόνα να πέφτεις ή να πηδάς από πύργους ή από κάπου ψηλά εν γένει. Αυτή είναι μια επανάληψη της στιγμής της γέννας, που περιλαμβάνει και πτώση ανάποδη και ενεργοποιεί τον ενστικτώδη φόβο της πτώσης του μωρού και την αντανακλαστική κίνηση να πιαστεί από κάπου. (Και πάλι στην ψυχο-ιστορία αν έχουμε πολύ ευαίσθητο το αυτί μας έτσι ώστε να ακούμε κι αυτά που δεν λέγονται, θα ακούσουμε πολλές φορές αρχηγούς σε κρίσιμες στιγμές να χρησιμοποιούν αυτή την εικόνα «να πηδάς από πύργους» ένα θέμα που βλέπει τον πόλεμο σαν την γέννα. Για παράδειγμα όταν οι Ιάπωνες ήρθαν εναντίον της Αμερικής, οι Αμερικανοί είχαν μια αριθμητική υπεροχή της τάξης 10 προς 1, ο Tojo είδε ότι ίσως η Ιαπωνία να μην μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο και είπε: «Υπάρχουν στιγμές που πρέπει να έχουμε το κουράγιο να κάνουμε εξαιρετικά πράγματα – όπως να πηδάμε με τα μάτια κλειστά, από τον εξώστη του Ναού Kiyomizu». Παρομοίως, ο Γάλλος Πρωθυπουργός, στην Συνθήκη του Μονάχου, αναφέρθηκε στον πόλεμο σαν μια εμπειρία όπως όταν «πηδάς από τον Πύργο του Άιφελ»).
Όταν βλέπουμε ένα όνειρο που έχει σχέση με την γέννησή μας, ένα από τα πιο χρήσιμα εργαλεία που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να εξερευνήσουμε τα βαθύτερα επίπεδα των συσχετίσεων του ονείρου είναι η δημιουργική φαντασία. Μ’ αυτή μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον στο οποίο οι αυθόρμητες διαδικασίες της ψυχής ελευθερώνονται έτσι ώστε να μπορούμε να πάμε πέρα από τα όρια της κοινής εμπειρίας και να προσεγγίσουμε τον χώρο της ενδομήτριας και περιγεννητικής εμπειρίας.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΕΡΙΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ
Α. Το όνειρο: Ένα κοριτσάκι 5 ετών ονειρεύτηκε ότι η μητέρα της και ο πατέρας της μάλωναν και ο πατέρας της ήταν πολύ θυμωμένος με τη μητέρα της. Στο όνειρο, στεκόταν δίπλα στον αδελφό της, όταν ο πατέρας της τους έκανε κάτι μαγικό και τους μίκρυνε τόσο ώστε να γυρίσουν πίσω στην μήτρα της μητέρας του.
Η Ερμηνεία: Οι τσακωμοί των γονέων της στην πραγματικότητα φόβιζαν τόσο πολύ το κοριτσάκι το οποίο συμπέρανε ότι ίσως οι γονείς να μην αγαπούσαν πια ο ένας τον άλλον και ίσως να μην ήθελαν να είναι πια μαζί, πράγμα που πιθανόν να σήμαινε ότι ίσως να εύχονταν να μην είχαν παιδιά. Δεν αισθανόταν ότι ήταν ευπρόσδεκτο από τους γονείς του και ειδικότερα από τον πατέρα. Ίσως να ένιωθε ότι το τελευταίο ασφαλές μέρος όπου ένιωθε ευπρόσδεκτο ήταν η μήτρα της μητέρας του.
Β. Το όνειρο: Μια γυναίκα 28 χρόνων βλέπει συνεχώς το παρακάτω όνειρο από τα παιδικά της χρόνια:
Βλέπω ένα λουλούδι σαν μαργαρίτα με μακρύ μίσχο. Ολόγυρα, όσο μπορεί να δει το μάτι δεν υπάρχει τίποτε και κανένας. Τίποτε εκτός από αυτό το λουλούδι με τον μακρύ μίσχο. Θέλω να το κόψω αλλά δεν μπορώ να σπάσω τον μίσχο. Έτσι, το τραβώ κι αυτό βγαίνει από το χώμα κι εγώ όλο το τραβώ κι όσο το τραβώ τόσο ο μίσχος μεγαλώνει. Τελικά, ξεριζώνω μια σάπια μάζα από σάρκα που αποσυντίθεται. Κάτι σαν πνευμόνι ή σαν κρεάτινες ρίζες. Καθώς το ξεριζώνω, νιώθω αηδία και φοβάμαι.
Σκέψεις: Μερικές φορές κάποια πρότυπα συμπαρασύρουν την εμφάνιση άλλων προτύπων (χαρτογράφηση) Έμβρυο > ομφάλιος λώρος > πλακούντας, τα τρία μέρη που κάποτε ήμουν θα μπορούσαν να εκφραστούν από την τριάδα:
λουλούδι σαν μαργαρίτα > μακρύς μίσχος > αποσυντιθέμενη σάρκα.
Lietaert Peerbolte: Τα κύρια σημεία του έργου του έτσι όπως περιγράφονται στο βιβλίο του “Ψυχική Ενέργεια”

How to Increase Human Psychic Energy by Nikola Tesla
Rank’s books in English
This work, published as Rank turned 40, in 1924, brought a new focus on the young child and the mother. Freud praised it initially as “the greatest advance since the discovery of psychoanalysis” but Rank fell out of favor and by 1926 left Vienna for Paris and, later, New York.Psychology and the Soul (1930; tr. W. D. Turner, 1950; new translation 1998, JHUP. The Turner translation–still being sold–is faulty and omits a chapter (but was quoted extensively by Ernest Becker in Denial of Death, 1973, Pulitzer Prize.Art and Artist (Knopf 1932/Norton pb 1989): supersedes The Artist (1907), revised and enlarged twice (1918, 1925). The Norton edition substitutes an essay by Anais Nin for the original introduction by Ludwig Lewisohn; his essay is posted on this site.Modern Education: A Critique of its Fundamental Ideas
Originally published in 1932. Chapter topics: Therapy; Sex; Will and Emotion; community and the individual; Leadership; Vocation and Talent; Family; Self Discipline; 247 pages including index.Will Therapy and Truth and Reality (1935) tr. by Jessie Taft of Rank’s post-Freudian volumes, Technik der Psychoanalyse, 1926, 1929, 1931. Reprinted in one volume, 1945. Reprinted in separate paperbacks later, now out of print.Beyond Psychology (1941, cloth, posthumous, limited edition of 1,000). Dover pb is in print, $11–a very good buy.A Psychology of Difference: The American Lectures Robert Kramer, ed., preface by Rollo May (Princeton, 1996). The 21 lectures were given in the US by Rank between 1924 and 1935; an accessible, valuable collection of essays.The Incest Motif (1912; English tr. JHUP). This first version was updated in 1926 (untranslated). An updated, shorter manuscript (1935) is among the OR papers, Columbia University.The Double (essay, 1914, book 1925), tr. Harry Tucker, U.N.C. pb 1971, Meridian 1975; Karnac 1989.) Part of this appears in Beyond Psychology, pp. 62-101.The Don Juan Legend, (5 versions 1924-1932) tr. David G. Winter, Princeton, 1975.
Sandor Ferenczi
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Sandor Ferenczi “Thalassa”
Confusion of Tongues Between Adults and the Child (The Language of Tenderness and of Passion), Ferenczi
The Clinical Diary of Sandor Ferenczi
Review of “The Legacy of Sandor Ferenczi”, 1993 by Michael Maccoby, PhD Publishe in Psychoanalytic Psychology.
Sandor Ferenczi and the Huanistic Psychologists, by Dassie Hoffman
Ferenczi’s Mutual Analysis: A Case Where the Messenger was killed and his Treasure Buried, by Sharon R. Kahn, PhD
Sandor Ferenczi and Patients’ Perceptions of Analysis, by P. Myers (British Journal of Psychotherapy, 1996)
Academy for the Study of the Psychoanalytic Arts: At the frontier of Psychoanalytic Understanding (Sandor Ferenczi, Obiit 1933) In Conversation with Robert D. Stolorow, PhD and Julia M. Schwartz, M.D., by Judith E. Vida,M.D., 2000.
Ferenczi’s “Confusion of Tongues” Paper: A Turning Point in the Understanding and Treatment of Trauma, commentary by Arnold W. Rachman, PhD., F.A.G.P.A.
The Sandor Ferenczi site: Terms & Methods, the historical corner
ALSO
- Ferenczi’s Turn in Psychoanalysis, Peter L. Rudnytsky, New York University Press, 2000, Paperback, 450 pages, ISBN 0-8147-7545-4
- Final Contributions to the Problems & Methods of Psycho-Analysis, Sandor Ferenczi, H. Karnac Books, Limited, Hardback, 1994, ISBN 1-85575-087-2.
- Development of Psychoanalysis (Classics in Psychoanalysis, Monograph 4), Otto Rank and Sandor Ferenczi, International Universities Press, Inc, 1986, Hardback, ISBN 0-8236-1197-3.
- First Contributions to Psycho-Analysis, Sandor Ferenczi, translated by Ernest Jones, H. Karnac Books, Limited, 1994, Hardback, ISBN 1-85575-085-6.
- Sandor Ferenczi: Reconsidering Active Intervention, Martin Stanton, Jason Aronson Publishers, 1991, Hardcover, 1991, ISBN 0-87668-569-6.
- Thalassa: A Theory of Genitality, Sandor Ferenczi, H. Karnac Books, Limited, 1989, Paperback, ISBN 0-946439-61-3.
- Legacy of Sandor Ferenczi, Edited by Adrienne Harris and Lewis Aron, Analytic Press, 1996, Hardback, ISBN 0-88163-149-3.
- Antonelli, Giorgio, Il Mare di Ferenczi, Di Renzo Editore, Roma, 1996 ISBN 88-86044-44-5
- Triad: the physicists, the analysts, the kabbalists, Tom Keve, Rosenberger & Krausz, London, 2000, ISBN 0-9536219-0-1. (http://www.rosenbergerandkrausz.com/)
- Paul Roazen: Elma Laurvik, Ferenczi’s Step-Daughter from the pages of PSYCHOMEDIA
- The Correspondence of Sigmund Freud and Sándor Ferenczi, Volume 1, 1908-1914, Harvard University Press
- The Correspondence of Sigmund Freud and Sándor Ferenczi, Volume 2, 1914-1919, Harvard University Press
- The Correspondence of Sigmund Freud and Sándor Ferenczi, Volume 3, 1920-1933, Harvard University Press
- The Clinical Diary of Sándor Ferenczi, by Sándor Ferenczi. Edited by Judith Dupont, translated by Michael Balint and Nicola Zarday Jackson, Harvard University Press.ISBN 0-674-13527-X
- Kramer, Robert (1995). The Birth of Client-Centered Therapy: Carl Rogers, Otto Rank, and ‘The Beyond,’ an article in Journal of Humanistic Psychology, Volume 35, Number 4, pp. 54–110.
- Ferenczi, S. (1980). Technical difficulties in the analysis of a case of hysteria: Including observations of larval forms of onanism and onanistic equivalents (J. I. Suttie, Trans.) In J. Rickman (Ed.), further contributions to the theory and technique of psychoanalysis (pp. 291–294). New York: Bruner/Mazal. (Original work published 1919).
- Rachman, A. W. (2007). “Sandor Ferenczi’s contributions to the evolution of psychoanalysis”, Psychoanalytic Psychology, Vol. 24, No. 1, pp. 74–96.
- Wolman, B. B. (1977). International encyclopedia of psychiatry, psychology, psychoanalysis, & neurology, (vol. 5). Aesculapius Publishers, New York.
ON NANDOR FONDOR
Books
- Encyclopedia of Psychic Science. London: Arthurs Press, 1934.
- These Mysterious People. London: Rider, 1936.
- The Search for the Beloved: A Clinical Investigation of the Trauma of Birth and Pre-Natal Conditioning. New York: Hermitage Press, 1949.
- Haunted People: The Story of the Poltergeist Down the Centuries. [with Hereward Carrington]. New York: Dutton, 1951.
- New Approaches to Dream Interpretation. New York, 1951. Reprint, New Hyde Park, N.Y.: University Books, 1951.
- On the Trail of the Poltergeist. New York: Citadel Press, 1958.
- The Haunted Mind: A Psychoanalyst Looks at the Supernatural. New York: Garrett Publications, 1959.
- Mind Over Space. New York: Citadel, 1962.
- Freud: Dictionary of Psychoanalysis. Fawcett Premier, 1963.
- Between Two Worlds. New York: Paperback Library, 1964.
- The Unaccountable. New York: Award Books, 1968.
- Freud, Jung, and Occultism. University Books, 1971.
Papers
- Fodor, N. (1936) The Lajos Pap Experiments. International Institute for Psychical Research. Bulletin II.
- Fodor, N. (1937) I Investigate Another Case of Haunting. Journal of the American Society for Psychical Research: 29.
- Fodor, N. (1937) Mysterious Knockings. Journal of the American Society for Psychical Research: 189–90.
- Fodor, N. (1939) The Ghost in Chelsea. Journal of the American Society for Psychical Research: 55.
- Fodor, N. (1945) A Psychoanalytic Approach to the Problems of Occultism. Journal of Clinical Psychopathology and Psychotherapy, July: 69.
- Fodor, N. (1945) The Lure of the Supernatural. Psychiatric Quarterly 20: 258.
- Fodor, N. (1947) Telepathy in Analysis. Psychiatric Quarterly 21: 171–89.
- Fodor, N. (1948) The Poltergeist Psychoanalyzed. Psychiatric Quarterly 22: 195-203.
- Fodor, N. (1949) I Psychoanalyze Ghosts. Mechanix Illustrated, September: 150.
- Fodor, N. (1956) Was Harry Price a Fraud?. Tomorrow 4(2): 2
Mott’s Books
The Universal Design Of The Oedipus Complex
The Meaning of the Zodiac 1941
Consciousness Creative
Christ The Seed
The Crisis of Opinion 1944
The nature of the self
The myth of a chosen people
Biosynthesis, first statement of a configurational psychology
The universal design of birth
The universal design of the Œdipus complex

If the world is my projection, so is becoming conscious of this projection, my birth. (Otto Rank)
The will expresses itself through the act of becoming born (Otto Rank)
My re-introduction of the will concept into psychology solves a succession of problems in such a simple and satisfying way that it may seem to some a deus ex machina. … (Otto Rank)
I understand by will a positive guiding organization and integration of self which utilizes creatively, as well as inhibits and controls the instinctual drives… (Otto Rank)
I mean rather an autonomous organizing force in the individual which does not represent any particular biological impulse or social drive but constitutes the creative expression of the total personality and distinguishes one individual from another. This individual will, as the united and balancing force between impulses and inhibition, is the decisive psychological factor in human behavior. (Otto Rank)
Man suffers from a fundamental dualism, however one formulate it and not from a conflict created by forces in the environment which might be avoided by a “correct bringing up” or removal by later re-education. … (Otto Rank)
Neurosis is a philosophy of suffering… (Otto Rank)
The conflict among opposing tendencies in the individual is not the cause of the neurosis, but the very basis of life and the neurosis is only the expression of dissatisfaction with this condition of life, in the last analysis, a refusal of life itself. … (Otto Rank)
In order to function normally, man has to achieve from the beginning a serious constriction of the world and of himself. We can say that the essence of normality is the refusal of reality. What we call neurosis enters in precisely at this point: some people have much more trouble with their lies than others. The world is too much with them, and the tchniques they have developed for holding it at bay and cutting it down to size finally begin to choke the person himself. This is neurosis in a nut-shell. (Otto Rank)
The neurotic is the first human type who lacks the support of an ideology of God of whatever kind, and s thrown entirely on his human qualities on which he tries to live and cannot. (Otto Rank)
Our essence embodies a richness beyond knowledge. (Otto Rank)
All psychic life is anchored in the present; the regressive as well as the progressive tendencies of the individual both respond to the pressure to get loose from the present which with its willing and knowing is so painful. This is the authentic psychological problem of the so-called “reality problem”, which is nothing but the problem of the present, in other words, the consciousness of living. The tendency to get free of it is perhaps the strongest psychic force in the individual, as it manifests in striving after happiness and salvation. … (Otto Rank)
The individual does not really want to go back because the past was at that time any better or even less painful, but only because it was “then”, because it is already past. The present is always more painful, because it is present; that is, actual willing and feeling for the neurotic type just increases the tormenting self-consciousness… From which it follows that psychology itself, a pure psychology, cannot be historically oriented, cannot be static but only dynamic. (Otto Rank)
Guilt represents not only the nuclear problem of the neurosis, but also of the formation of personality in general. … (Otto Rank)
Guilt is an ethical problem … found in every human relationship… Guilt is a universal problem. … Guilt arises from the ego development of the individual. … It comes as unavoidable as the heat produced by friction in machinery. … (Otto Rank)
The patient suffers not from the fact that he wants to destroy his father and marry his mother, but because he cannot, that is, because he is not able to will without getting guilt feeling which is the real psychological problem. …(Otto Rank)
Guilt is not created by forces eternal to the individual because it springs from our own willing “which does not stop at the death blow to the father and the sexual conquest of the mother”. (Otto Rank)
The problem of Oedipus is a problem of knowledge and not of reality. … (Otto Rank)
Oedipus represents the intellectualist who fails to explain the deepest problems of men rationally in not recognizing the primary phenomena underlying them. …(Otto Rank)
In the Oedipus saga, all evil arises not from doing, but knowing or wanting to know, for which one must finally take over responsibility oneself instead of putting it on fate, or the Gods, or the Unconscious. (Otto Rank)
In psychology as in Physics there is greater freedom the more advances from masses to elements, and the smaller and finer one conceives these elements to be. (Otto Rank)
Psychologically, this means that the more one approaches the individual and the more completely one analyses his elements, the more difficult it becomes to justify strict determinism and causality. (Otto Rank)
The “normal man” does not exist, for the individual simply lies beyond lawfulness and canot be comprehended or explained by the causality either of natural or social science. … (Otto Rank)
In its application to the psychic, therefore, the causality principle means a denial of the will principle since it makes the thinking, feeling and acting of the individual dependent on forces outside of himself and thus frees him from responsibility and guilt. … (Otto Rank)
Psychic causality differs from the natural science kind in the fact that with the latter we have an endless chain of causes which one must close some time by setting up a primary cause. … (Otto Rank)
The victory of knowledge about nature may not be crowned by one of knowledge of self-knowledge – too dearly. Although man’s control of nature by knowledge is his greater victory, his correspondinly greater self-awareness becomes his greatest defeat. … (Otto Rank)
Scientific psychology gives the individual only a new kind of excuse for his willing and a release from the responsibility of consciousness. … (Otto Rank)
Culture is a phenomenon… Culture is supernatural in the sense that cultural expression represents a denial of the natural. Culture develops neither geographically nor anthropologically but from an inner need. …The human self is a cultural self. (Otto Rank)
Cultural expression presents a unity, alike in its effect and in its creation… (Otto Rank)
The whole of cultural development is an artistic, or at least artificial, attempt to objectify human ideologies. (Otto Rank)
Ideologies are products of belief. (Otto Rank)
Culture is a developing reality. (Otto Rank)
the soul was the general mana of all, or the folk mana which the community acquired by levies upon personalities gifted with mana, and which to some degree religion made available to all. (Otto Rank)
When you narrow down the soul to the self, and the self to the early conditioning of the child, what do you have left? You have the individual man and you are stuck with him. (Otto Rank)
It seems to me that self-knowledge is responsible for the modern type of psychologist who in turn seeks it for himself and others. Expressed somewhat ironically, it is as though man had to find some use for his apparently worthless self-awareness, and so created out of it a science oriented not to the practical understanding of others but to a “scientific” justification of his pedagogical and therapeutic techniques … Unless one can use his introspective skill he can only meditate upon his own thoughts and feelings, and can only become what the practical psychologist often calls a “compulsive neurotic” or -at best- a philosophical thinker. (Otto Rank)
The struggle of the artist against the art-ideology, against the creative impulse and even against his own work also shows itself in his attitude towards success and fame; these two phenomena are but an extension, socially, of the process which began subjectively with the vocation and creation of the personal ego to be an artist. In this entire creative process, which begins with self-nomination as artist and ends in the fame of posterity, two fundamental tendencies — one might almost say, two personalities of the individual — are in continual conflict throughout: one wants to eternalize itself in artistic creation, the other in ordinary life — in brief, immortal man vs. the immortal soul of man. (Otto Rank)
Art is Life Dream Interpretation. (Otto Rank)
…not only did the development of the soul begin with art, but the process of the humanization of the soul completed itself in art and not religion… (Otto Rank)
…creativity begins with the individual himself – that is, with the self-making of the personality into the artist… (Otto Rank)
(The Artist) …impresses and enforces a dominant form on the natural material of bone, flesh and blood as an assertion of its own independence… a truly new creation. (Otto Rank)
“The struggle of the artist against the art-ideology, against the creative impulse and even against his own work also shows itself in his attitude towards success and fame; these two phenomena are but an extension, socially, of the process which began subjectively with the vocation and creation of the personal ego to be an artist. In this entire creative process, which begins with self-nomination as artist and ends in the fame of posterity, two fundamental tendencies — one might almost say, two personalities of the individual — are in continual conflict throughout: one wants to eternalize itself in artistic creation, the other in ordinary life — in brief, immortal man vs. the immortal soul of man.”
by Art and Artist: Creative Urge and Personality Development
…The fetus generates the sense of nuclear skin feeling by sympathetic resonance with the cosmos. This feeling is the essence of what will be known to the child after birth as ‘maleness’. It is the feeling also of light, of fire or, if you will, of ‘gleam’. This Diktean Zeus, whose worship evokes these titles of primal maleness, gleaming and universal fatherhood is none other than the representative (the projection!) of the fetal skin feeling and its cosmic memories…
by Francis Mott in Mythology of the Prenatal Life

DIFFERENCE & SEPARATION
separation … is one of the fundamental life principles. All organic evolution itself rests upon separation, but only the conscious knowledge of this life principle on the part of man who can preserve or call back the past in his memory, or can imagine the future in his memory, gives to the concept and the feeling of separation the fundamental psychic meaning.
The neurotic frequently introduces his story with the remark that he has felt himself different from others from childhood … Regardless of how far this feeling is correct historically in terms of actual content, at all events it is psychologically true insofar as the individual traces his difficulties, his sufferings, back to his difference. Whether this difference has belonged to the individual from childhood, whether it first appeared through painful experiences of later life, or whether it does not come to full consciousness at all, it exists, is given in the very fact of this individuality, which apparently he can neither accept nor affirm, but must deny … Accordingly, the individual suffers from his difference, from his individuality…
Such craving for likeness in the face of all the multiform differences -individual, social and racial – originates in man’s need to counteract the negative aspect of individualization, in the last analysis, death.
Separaton fear is also a fear of life… which …seems to me actually the fear of having to live as an isolated individual.
